Η κοινωνία, το ψέμα και η πληρότητα

Μια βαθιά παρατήρηση για το ανθρώπινο πνεύμα αποκαλύπτει το κεντρικό ψέμα που μας λένε, και συχνά λέμε στους εαυτούς μας, ότι η πληρότητα είναι κάτι που πρέπει να επιτευχθεί.


Σκεφτείτε την ηδονή και την εφήμερη ευχαρίστηση, όχι μόνο ως ψυχολογικό φαινόμενο, αλλά και ως πνευματική δοκιμασία. Κάθε μέρα, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια επιλογή: να κυνηγήσουμε το επόμενο αντικείμενο του πόθου μας ή να βρούμε πληρότητα στο παρόν. Η κοινωνία, στην αδιάκοπη αναζήτησή της για πρόοδο και κέρδος, φτιάχνει αυτή την ιδέα και την προσδοκία, με την βεβαιότητα ότι θα την ακολουθήσουμε. Μας υπόσχεται έναν προορισμό και μια κατάσταση «ευημερίας» που ορίζεται από αυτά που αποκτούμε και κατέχουμε. Την ίδια ώρα όμως, εξασφαλίζει ότι ο προορισμός αυτός συνεχώς απομακρύνεται. Τρέχουμε, αλλά παραμένουμε ακίνητοι, ακριβώς όπως σ’ ένα διάδρομο στο γυμναστήριο. Ένας φαύλος κύκλος. Και η απόλυτη ειρωνεία, είναι ότι σε αυτόν τον αγώνα για κατανάλωση, καταναλωνόμαστε εμείς οι ίδιοι. Ο χρόνος μας, η ενέργειά μας, η ηρεμία μας και η ίδια η αίσθηση του εαυτού μας θυσιάζονται σ’ αυτή την ψευδαίσθηση. Ανταλλάσσουμε την ουσία μας με μια φτιαχτή τεχνητή χαρά.


Αντί να απελπιζόμαστε, όμως, ας το δούμε σαν μια στιγμή αφύπνισης. Το να αναγνωρίσουμε αυτή την παγίδα σημαίνει να βρούμε το κλειδί για τη δική μας αποδέσμευση. Μέσα από βασικές και ουσιαστικές αξίες, όπως η απλότητα, η γαλήνη και οι αληθινές σχέσεις. Αυτά δεν είναι απλώς αόριστα ιδανικά, αλλά το αντίδοτο σε αυτή τη καταναλωτική πανδημία.
Η απλότητα είναι μια ριζοσπαστική πράξη εξέγερσης. Είναι η δήλωση ότι η αξία μας δεν είναι προς πώληση. Είναι η δήλωση ότι είμαστε αρκετοί, όπως είμαστε, με ό,τι έχουμε. Ότι επιλέγοντας λιγότερα, επιλέγουμε περισσότερα. Περισσότερη ελευθερία, περισσότερο χρόνο, περισσότερη διαύγεια.


Η γαλήνη είναι μια επαναστατική στάση ενάντια στο άγχος του «θέλω περισσότερα». Ο καταναλωτικός κόσμος ευδοκιμεί σε μια κατάσταση αέναης επιθυμίας. Η αναζήτησή μας για εσωτερική γαλήνη είναι μια δέσμευση για ένα διαφορετικό είδος ζωής, μια ζωή που βασίζεται στο παρόν και δεν είναι ανήσυχη για το μέλλον.


Οι αληθινές σχέσεις είναι η απόλυτη αντίθεση στη συναλλακτική φύση της σύγχρονης ζωής. Είναι μια υπενθύμιση ότι οι βαθύτερες μορφές ανθρώπινης απόλαυσης δεν βρίσκονται στα προϊόντα, αλλά στις γνήσιες σχέσεις, στο κοινό γέλιο, στην ευαισθησία και στον αμοιβαίο σεβασμό. Αυτό είναι το μόνο «νόμισμα» που πραγματικά εμπλουτίζει την ψυχή και τη ζωή μας.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς, εδώ και τώρα; Σημαίνει ότι έχουμε τη δύναμη να ορίσουμε τη δική μας ευημερία. Μπορούμε να σταματήσουμε να τρέχουμε στον διάδρομο που δεν οδηγεί πουθενά. Μπορούμε να αλλάξουμε πορεία και να περπατήσουμε σε ένα διαφορετικό μονοπάτι. Είναι ένα μονοπάτι που δεν είναι πάντα εύκολο, γιατί αντιβαίνει σε όλα όσα μας έχουν διδάξει. Αλλά είναι ένα μονοπάτι που οδηγεί σε μια ζωή που είναι πραγματικά δική μας.


Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι αν μπορούμε να ξεφύγουμε εντελώς από τις προσδοκίες της κοινωνίας, αλλά αν μπορούμε να ζήσουμε σε αυτόν τον κόσμο χωρίς να μας κυριεύουν οι ψευδαισθήσεις της. Μπορούμε να συμμετέχουμε χωρίς να μας καταναλώσει; Μπορούμε να βρούμε τη δική μας αίσθηση γαλήνης και αξίας, ανεξάρτητα από τις υποσχέσεις που μας πουλάνε;


Ίσως η πιο θαρραλέα πράξη είναι να καθίσουμε στην ηρεμία και να συνειδητοποιήσουμε ότι η υποσχόμενη κατάσταση που αναζητούσαμε ήταν πάντα εδώ, απλά περιμένοντας να σταματήσουμε να τρέχουμε.