Οι σχέσεις των ανθρώπων είναι ένα ταξίδι χωρίς προορισμό. Όλη η ουσία της σχέσης είναι το ταξίδι το ίδιο. Ο προορισμός έχει σημασία μόνο αν υπάρχουν προσδοκίες, και οι προσδοκίες κάποιες φορές είναι παγίδα. Όμως, όπως κάθε ταξίδι, έτσι κι αυτό έχει τις αναταράξεις του.
Οι άνθρωποι μπαίνουν σε μια σχέση με διαφορετικές ανάγκες και κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Το πλαίσιο που καθορίζει την ανάγκη της σχέσης μπορεί να είναι κοινωνικό: δηλαδή πρέπει να έχω σύντροφο, πρέπει να παντρευτώ, να φτιάξω σπίτι και οικογένεια. Το κοινωνικό σύστημα έχει αυτή την προσδοκία από τους ανθρώπους και εμείς θεωρούμε ότι είναι αυτό που προορίζεται να κάνει ο καθένας μας. Επιπλέον, η κοινωνία θεωρεί ότι αν δεν τα καταφέρεις, σημαίνει ότι απέτυχες. Μια άλλη περίπτωση είναι όταν νιώθουμε μόνοι και μπαίνουμε σε μια σχέση για να έχουμε συντροφιά, να έχουμε παρέα. Άλλες περιπτώσεις είναι όταν —ακόμα και πριν τελειώσει μια σχέση— ψάχνουμε για άλλη, για να μη βιώσουμε το κενό του χωρισμού. Άλλες φορές θέλουμε να είμαστε με κάποιον/κάποια ως αντικείμενο πόθου ή μιας ανάγκης μας. Αλλά, όπως με όλα τα αντικείμενα, φτάνουμε σε ένα σημείο όπου έχουμε βαρεθεί ή δεν μας εξυπηρετεί πλέον — όπως βαριόμαστε τα ρούχα και τα αυτοκίνητα και θέλουμε να αγοράσουμε άλλα.
Στις παραπάνω περιπτώσεις, η σχέση έχει αρχή και τέλος. Δεν πρόκειται για ταξίδι, αλλά για έναν προσωπικό προορισμό, μια ατζέντα, για προσδοκίες — είτε γίνονται συνειδητά είτε, τις περισσότερες φορές, ασυνείδητα. Και επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπαίνουν σε μια σχέση με ειλικρίνεια, για τους δικούς τους λόγους, όταν πέσουν οι ρόλοι, τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται αντιδραστικά, με όλα τα γνωστά επακόλουθα.
Κάποιος εύλογα μπορεί να ρωτήσει: υπάρχει σωτηρία; Μπορούμε να βελτιώσουμε και να ισορροπήσουμε τη σχέση; Οπωσδήποτε μπορούμε, μέσα από συλλογική δουλειά —εφόσον θέλουν και οι δύο— να φτάσουμε στο σημείο που περιγράφεται πιο κάτω.
Η σχέση μεταξύ δύο ανθρώπων βασίζεται στην ανάγκη σύνδεσης που έχει ο καθένας μας. Υπάρχουν στιγμές που νιώθουμε ότι κάτι λείπει από τη ζωή μας, αλλά δυσκολευόμαστε να αναγνωρίσουμε ακριβώς τι είναι. Η πραγματικότητα είναι ότι σε κάποια στιγμή της τρυφερής ηλικίας, στα χρόνια της αθωότητας, αποσυνδεθήκαμε από την αληθινή μας φύση για να γίνουμε αποδεκτοί και να συμμορφωθούμε με τους κανόνες της κοινωνίας. Για ένα μικρό παιδί που δεν έχει ακόμη αναπτύξει την κριτική του σκέψη και δεν μπορεί να διακρίνει τι είναι «σωστό» και τι «λάθος», αυτές οι συμμορφώσεις είναι ζήτημα επιβίωσης. Με αυτό τον τρόπο σταματά να εκφράζει την αυθόρμητη φύση του και ξεκινά να λειτουργεί από έναν κατασκευασμένο εαυτό, του οποίου η συμπεριφορά βασίζεται στον φόβο. Μεγαλώνοντας, αυτά αποκτούν θεμελιώδη σημασία και μετατρέπονται σε πεποιθήσεις που καθορίζουν πώς βιώνουμε τη ζωή. Γι’ αυτό, όσα ψάχνουμε ή θέλουμε στη ζωή μας έχουν ως απώτερο σκοπό να επανασυνδεθούμε με τη φύση μας· επειδή όμως μας διαφεύγει αυτή η λεπτομέρεια, καταλήγουμε πολλές φορές σε επώδυνες επιλογές.
Οι σχέσεις χρειάζεται να είναι θεμελιωμένες πάνω στην επικοινωνία, την αλληλοκατανόηση, τον σεβασμό, την ευαισθησία, την τρυφερότητα και την επαφή σε όλα τα επίπεδα: νοητικό, σωματικό και πνευματικό. Κάτι άλλο που χαρακτηρίζει τις σχέσεις είναι η παρουσία του ενός για τον άλλο. Ουσιαστικά όμως, δεν υπάρχει διαχωρισμός· είναι σαν να είσαι με τον εαυτό σου. Χωρίς καμία έγνοια κριτικής, απόστασης ή άλλης τριβής. Και όταν παρουσιάζονται διαφορές, αυτές υπάρχουν μόνο στο πλαίσιο της αλληλοκατανόησης, χωρίς να χρειάζεται ούτε να ασπαστούμε κάτι, αλλά ούτε και να χρησιμοποιείται ως σημείο σύγκρουσης. Πέρα από όλα αυτά, για να ανθίσει η σχέση χρειάζεται αγάπη και συμπόρευση. Παράλληλα, ο καθένας έχει τα ενδιαφέροντα και τις ανησυχίες του, που κάποιες μπορεί να είναι και κοινές. Υπάρχει η θέληση και η ανάγκη να αφιερώνουν ποιοτικό χρόνο μαζί, κι όλα αυτά για κανέναν ιδιαίτερο λόγο — απλά μοιράζονται τις εμπειρίες τους, τις σκέψεις τους, τα συναισθήματά τους, τη ζωή τους. Ας αφυπνιστούμε σε αυτό που πραγματικά είμαστε. Ας εξετάσουμε μέσα μας τι είναι πιο φυσιολογικό. Ποιο μας κάνει να νιώθουμε πιο όμορφα… να αγαπάμε ή να φοβόμαστε; Ας ξεκινήσουμε με τον εαυτό μας και, ενώ γίνεται αυτό, θα ζούμε τη φύση μας…
Ανδρέας Αιαρ
