Είναι ίσως το μεγαλύτερο παράδοξο της ανθρώπινης φύσης: προτιμάμε να καιγόμαστε σε μια οικεία κόλαση, παρά να περπατήσουμε σε έναν άγνωστο παράδεισο.
Πόσες φορές έχουμε πιάσει τον εαυτό μας να συντηρεί, να στηρίζει και να αναπαράγει ακριβώς εκείνες τις καταστάσεις ή τις πεποιθήσεις που προσπαθεί να αποφύγει; Το βλέπουμε να συμβαίνει έντονα στις καθημερινές μας διαφωνίες. Χρησιμοποιούμε τις πληγές μας, το παρελθόν μας ή τον πόνο μας σαν «όπλα» για να κερδίσουμε ένα επιχείρημα, να εδραιώσουμε τη θέση μας και να αποδείξουμε ότι ο άλλος έχει άδικο.
Όμως, σε αυτή τη μάχη, ο πραγματικός χαμένος είμαστε εμείς. Για να αποδείξεις ότι ο άλλος έχει άδικο, πρέπει να παραμείνεις εκείνος που πληγώθηκε. Ανασταίνεις το φάντασμα του πόνου σου ξανά και ξανά, μόνο και μόνο για να κερδίσεις μια εφήμερη λεκτική νίκη.
Γιατί όμως το κάνουμε αυτό;
Η Ταυτότητα του Πόνου
Η αλήθεια είναι σκληρή αλλά απελευθερωτική: υποστηρίζουμε αυτό που μας πληγώνει, επειδή έχει γίνει η ταυτότητά μας.
Για τον ανθρώπινο νου, το να είναι ένας συγκεκριμένος «κάποιος» που υποφέρει, που αδικείται ή που παλεύει συνεχώς, είναι απείρως πιο ασφαλές από το να είναι ένας απροσδιόριστος «κανένας» που είναι ελεύθερος. Ο νους τρέφεται από τους ορισμούς. Αν χάσει τις ταμπέλες του, ακόμα και τις πιο επίπονες, νιώθει ότι απειλείται με αφανισμό.
Το να χάνεις την ταυτότητά σου, ακόμα και μια ταυτότητα γεμάτη μάχες και πληγές, μοιάζει με απόλυτη εγκατάλειψη. Μοιάζει με απομόνωση. Έτσι, εγκλωβιζόμαστε σε έναν φαύλο κύκλο. Προσπαθούμε να απαλλαγούμε από τις πεποιθήσεις που μας πονούν, αλλά την ίδια στιγμή τις κρατάμε στη ζωή και πολεμάμε γι’ αυτές, επειδή πιστεύουμε ότι αυτές είμαστε εμείς.
Πώς Σπάει ο Κύκλος;
Το λάθος που κάνουμε συνήθως είναι ότι προσπαθούμε να πολεμήσουμε αυτόν τον κύκλο. Όμως, τη στιγμή που λες «πρέπει να πολεμήσω αυτή την επίπονη ταυτότητα για να θεραπευτώ», δημιουργείς απλώς μια νέα ταυτότητα: «τον άνθρωπο που προσπαθεί να θεραπευτεί». Ο τροχός συνεχίζει να γυρίζει, και το «εγώ» βρίσκει έναν νέο ρόλο για να επιβιώσει.
Η πραγματική αλλαγή δεν έρχεται κερδίζοντας τον πόλεμο ενάντια στις πεποιθήσεις σου. Έρχεται όταν συνειδητοποιήσεις ότι ο πολεμιστής και ο εχθρός είναι φτιαγμένοι από το ίδιο ακριβώς υλικό.
Οι πληγές, οι διαφωνίες, οι ρόλοι και οι ταυτότητες που υπερασπιζόμαστε δεν είναι τίποτα παραπάνω από βαριά σύννεφα που περνούν από τον ουρανό. Δεν είσαι τα σύννεφα. Είσαι ο ουρανός.
Όταν σταματήσεις να παίρνεις μέρος στη δίκη για το «ποιος είσαι», η ανάγκη να υπερασπιστείς τον πόνο σου απλώς χάνει τη βαρύτητά της. Και τότε, χωρίς καμία μάχη, τα δεσμά διαλύονται από μόνα τους.
